
Onlangs heb ik me verdiept in Heidegger, Heidegger maakt onderscheid tussen verklarend en voorstellend denken en wat hij noemt het ‘andenkende Denken’. De eerste vorm van denken tracht verbanden vast te stellen tussen de zijnden onderling, het hele huidige Westerse denken en het wetenschappelijke denken, denkt op deze wijze. Hierbij wordt niet stil gestaan bij het feit dat het zijnde ‘is’, het zijn van het zijnde. Als men de zijns vraag wil stellen moet men weg van dit denken naar een ander denken wat Heidegger het ‘andekende Denken’ noemt. Dat noemt hij het echte denken. Omdat bij dit echte denken het gevaar steeds dreigt om weer te vervallen in het verklarende denken ontwikkelt Heidegger ook een eigen begrippenkader wat hem zo moeilijk te begrijpen maakt. Storig (geschiedenis van de filosofie) schrijft naar aanleiding van Heidegger’s denken op dit gebied:’ in de wetenschap ligt de tendens het eigen handelen en de eigen werkwijze belangrijker te vinden dan het domein van het object zelf’. Ijsseling zegt het in zijn boek over Heidegger zo: wanneer men het zijn in zijn zijn wil begrijpen, schiet het verklarende denken wezenlijk tekort. (Blz 132). Het echte filosoferen gaat over het zijn en niet over het ene zijnde uit het andere afleiden. Je kunt namelijk niet los komen van je denken oftewel het zijn loskoppelen van het zijnde. Als je dit leest dan kom je bijna automatisch bij de kwantumfysica terecht. Zo kom je vanuit het verklarende denken terecht bij het andenkende denken waarin het om de persoonlijke ervaring en waarneming gaat.
Mens zijn is bestaan oftewel in de wereld zijn. We kunnen dit bestaan waarderen of afwijzen, dit ervaren noemt Heidegger de ‘Befindlichkeit’. Zoiets van je ervaart de wereld. Het andenkende Denken is dan het zich verwonderende en vragende verwijlen, het herdenkende denken, het niet grijpende maar ontvangende vernemen (blz 72). Het is aandacht schenken aan het meest oorspronkelijk gebeuren geheel open voor het geheim, bereid te ontvangen, geheel en al oor, luisterend naar de oudste boodschap die op ons toekomt. Heidegger zoekt dan ook aansluting bij de kunst en cultuur . Heidegger volgt ook Kant die inzag dat inzicht en denken niet los staat van de mens die denkt. Bijzonder dat de kwantumfysica uiteindelijk ook op dit punt komt. Ik heb fysici zien beweren dat de filosofie klaar is vanwege de nieuwe kwantumfysica maar je kunt ook zeggen dat de filosfie vele jaren voorligt op de fysica.